TUS Çalışma Programı ve Planlama Rehberi
TUS çalışma programı nasıl hazırlanır? 3, 4 ve 6 aylık planlarda günlük soru sayısı, tekrar ritmi ve deneme takvimi nasıl kurulur; sürdürülebilir plan çerçevesi.
TUS Küçük Stajlar Nöroloji: İnme, SAK ve Nörolojik Aciller Vaka Şifreleri
> 72 yaşında erkek hasta, sağ kol ve bacakta ani gelişen güçsüzlük ve konuşma bozukluğu şikayetiyle olaydan 150 dakika sonra acil servise getiriliyor. Özgeçmişinde kontrolsüz hipertansiyon ve tip 2 diyabet var. Kan basıncı 175/95 mmHg, nabız 88/dk ritmik. Nörolojik muayenede global afazi, sağ santral fasiyal paralizi, sağda 2/5 kas gücü kaybı, sağda Babinski pozitifliği; NIHSS 18. Kontrastsız beyin BT'de erken iskemi bulgusu veya hemoraji yok. Kan şekeri 140 mg/dL, INR 1.1, trombosit 210.000/mm³. En uygun akut tedavi hangisidir?
Bu soruyu okuyunca elin otomatik olarak ne yaptı? Muhtemelen "150 dakika" sayısına gitti. Doğru refleks bu. Çünkü nörolojide zaman = beyin ve sorunun bütün çözümü sayılarda saklı.
Burada 150 dakika, iv-tPA penceresinin (4,5 saat) içinde. BT'de kanama yok. Kan basıncı 175/95, yani 185/110 sınırının altında. INR normal, trombosit normal. Kontrendikasyon yok.
Doğru cevap: İntravenöz doku plazminojen aktivatörü (Alteplaz).
Şimdi işin sırrı şu: mekanik trombektomi de yanlış bir şık değildir; ama standart protokolde, tPA penceresindeki ve kontrendikasyonu olmayan hastada önce trombolitik verilir. Trombektomi, büyük damar oklüzyonu kanıtlandığında tPA'ya ek olarak ya da tPA kontrendikeyse düşünülür.
Bu makalede nörolojinin TUS'ta en çok kazandıran acil bloğunu — inme, subaraknoid kanama ve nörolojik aciller — sayı ve karar düzeyinde kuracağız.
Nöroloji, "ezberi çok, mantığı az" diye düşünülen ama aslında tam tersi olan bir ders. Anatomiyi bilirsen lokalizasyonu, lokalizasyonu bilirsen tanıyı kendiliğinden bulursun. Bu makale size o zinciri kurar.
1. Neden Nöroloji Korkulan Ama En Getirili Staj?
Nöroloji soruları iki gruba ayrılır:
- Lokalizasyon soruları: Muayene bulguları verilir, lezyonun yerini sorulur.
- Acil karar soruları: İnme, SAK, status epileptikus, meningoensefalit gibi zaman kritik tablolar.
Birinci grup tamamen anatomiye, ikinci grup ise sayı ve kural bilgisine dayanır. Ve ikisi de öğrenilebilirdir. Nörolojiden kaçan adayların çoğu aslında tek bir şeyden kaçıyor: muayene bulgusunu anatomik bölgeye çevirme alışkanlığının olmaması.
Bunu bir kez kurduğunda nöroloji, küçük stajlar içinde en yüksek net getirisi olan bloklardan biri haline gelir. Küçük stajların hangi konularının ne kadar soru getirdiğini görmek istersen TUS'ta Küçük Stajlar: en yüksek getirili konular yazısı bu dağılımı oransal olarak veriyor.
Sınav pratiği: Nöroloji sorusunda önce şunu ayır: bu bir lokalizasyon sorusu mu, acil karar sorusu mu? Lokalizasyonsa bulgudan bölgeye, acil kararsa sayıdan kurala gideceksin.
2. Nörolojik Muayenenin 5 Saniyelik Özeti
Muayene bulgusunu anatomik bölgeye çeviren o ünlü tablo:
| Bulgu | Lezyon yeri |
|---|---|
| Kol > bacak güçsüzlüğü + yüz tutulumu | MCA (lateral hemisfer) |
| Bacak > kol güçsüzlüğü + inkontinans | ACA (medial hemisfer, parasagittal) |
| Homonim hemianopsi + aleksia olmadan agnozi | PCA (oksipital) |
| Afazi (global/motor) | Dominan hemisfer (genelde sol) MCA |
| İhmal sendromu (hemi-inattention) | Non-dominan hemisfer (genelde sağ) |
| Konjuge bakış parezisi (lezyona doğru bakış) | Frontal göz alanı / pons |
| Çapraz bulgular (ipsilateral yüz + kontralateral gövde) | Beyin sapı |
| Dizartri + disfaji + ataksi + diplopi | Beyin sapı / baziller |
| Saf hemianopsi, afazisiz | Oksipital / optik yolak |
Şifre cümlesi: Kol ağırlıklı + yüz = MCA. Bacak ağırlıklı = ACA. Görme = PCA. Çapraz = beyin sapı.
Sınav pratiği: "Sağ taraf güçsüzlük + afazi" gördüğünde sol MCA'yı düşün, çünkü dil dominant hemisferde. "İhmal" gördüğünde non-dominan (sağ) hemisferi düşün. Bu iki eşleşme nörolojinin en fazla soru getiren çiftidir.
3. İnme: Zaman Pencereleri ve İlk Karar
İnme yaklaşımının tamamı iki sayı etrafında döner:
| Zaman | Ne yapılır |
|---|---|
| 0–4,5 saat | iv-tPA penceresi (seçilmiş hastada 9 saate kadar uzatılmış pencere) |
| 0–6 saat | Mekanik trombektomi penceresi (baziler arterde 24 saate kadar) |
| İlk dakikalar | Kontrastsız beyin BT → hemorajiyi dışla |
| 4,5 saatten sonra | Perfüzyon görüntüleme ile seçilmiş hasta |
Atlanmaması gereken ilk adım: kan şekeri ve kontrastsız BT. Çünkü hipoglisemi, inme taklidi yapan en klasik tablodur ve BT'de kanama varsa tPA verilmez.
iv-tPA kontrendikasyonları — TUS'un favori listesi:
| Mutlak kontrendikasyonlar | Rölatif / dikkat |
|---|---|
| Aktif iç kanama | Kan basıncı >185/110 (önce düşürülür) |
| Kan basıncı >185/110 ve düşürülemiyorsa | INR >1,7 (warfarin) |
| Son 3 ayda intrakraniyal kanama | Son 14 günde majör cerrahi |
| İntrakraniyal neoplazm / AVM / anevrizma | Son 21 günde GİS kanaması |
| Trombosit <100.000/mm³ | Direkt oral antikoagülan kullanımı |
| Son 3 ayda ciddi kafa travması | Kan şekeri <50 mg/dL |
Yukarıdaki başlangıç vakasında hasta kontrendikasyon taramasından geçti. Bu yüzden iv-tPA doğru cevaptır.
Sınav pratiği: Şıklarda "mekanik trombektomi" ve "iv-tPA" birlikte varsa sayıları oku: hasta tPA penceresinde ve kontrendikasyonu yoksa cevap tPA'dır. Trombektomi genelde "tPA kontrendike" veya "büyük damar oklüzyonu kanıtlandı" senaryosunda seçilir.
4. NIHSS: Skorlama ve Vaka Okuma
NIHSS (National Institutes of Health Stroke Scale), inme şiddetini sayısallaştırır. TUS bunu tablo vererek sorar; yani skorlamayı bilmen gerekir.
Kaba bantlar:
| NIHSS | Şiddet |
|---|---|
| 0 | İnme yok |
| 1–4 | Hafif |
| 5–15 | Orta şiddetli |
| 16–20 | Orta-ağır |
| >20 | Ağır |
En sık kullanılan puanlamalar: fasiyal parezi 0–3, kol motor 0–4, bacak motor 0–4, duyu 0–2, dil/afazi 0–3, dizartri 0–2, bakış 0–2, görme alanı 0–3, bilinç düzeyi 0–3.
> 62 yaşında erkek hasta, sağ tarafta güçsüzlük ve konuşamama şikayetiyle getiriliyor. Muayene bulguları: fasiyal parezi (belirgin asimetri), sağ kol 90 derece kaldırıyor ama 10 saniye dolmadan düşüyor, sağ bacak 30 derece kaldırıp 5 saniye dolmadan düşüyor, sağda iğne batmasına hafif azalmış yanıt, kelime bulmada zorluk (kısa cümleler, anlama korunmuş), belirgin peltek konuşma; ataksi, ihmal ve bakış kısıtlılığı yok.
> Buna göre inme şiddeti ve en olası etkilenen vasküler yapı hangisidir?
> A) NIHSS 4 – Hafif inme / Sol ACA — B) NIHSS 6 – Orta şiddetli / Sağ MCA — C) NIHSS 8 – Orta şiddetli / Sol MCA — D) NIHSS 9 – Orta şiddetli / Sol MCA — E) NIHSS 12 – Ağır inme / Sol PCA
Doğru cevap: D (NIHSS 9 – Orta şiddetli / Sol MCA).
Puanlama: fasiyal parezi 2, sağ kol motor 2, sağ bacak motor 2, duyu 1, dil/afazi 1 (Broca tipi), dizartri 1 → toplam 9. 5–15 bandı "orta şiddetli inme" demektir. Sağ taraflı motor bulgular ve motor afazi, sol hemisfer dominantlığını ve sol MCA sulama alanını işaret eder.
Aynı mantığın ikinci versiyonu:
> Bulgular: sola konjuge bakış tercihi, sağ homonim hemianopsi, sağ nazolabial olukta silinme, sağ kol tam paralizi, sağ bacak yerçekimine karşı koyuyor ama 10 saniye tutamıyor, sağda belirgin hipoestezi, global afazi, şiddetli dizartri, sağ tarafa görsel ve duyusal ihmal.
> En olası vasküler patoloji hangisidir?
> A) Sağ MCA M1 oklüzyonu — B) Sol ACA oklüzyonu — C) Sol MCA M1 segment oklüzyonu — D) Sol PCA oklüzyonu — E) Baziller arter tepe sendromu
Doğru cevap: C (Sol MCA M1 segment oklüzyonu).
Sağ taraflı hemiparalizi (kol > bacak), sağ homonim hemianopsi, global afazi ve sola bakış tercihi birlikte dominant hemisfer MCA ana trunkus (M1) tıkanıklığını gösterir. Afazi, bakış sapması ve hemianopsinin bir arada olması geniş bir infarktı düşündürür. ACA tıkanıklığında bacak tutulumu koldan fazladır; PCA'da motor defisitten çok görsel defisit ön plandadır.
Sınav pratiği: Tablo verilip NIHSS sorulursa puanları topla, bandı hatırla, sonra bulgulardan tarafı belirle. Tarafı yazmayı unutursan yarım şık arasında kalırsın — TUS tam bunu hedefliyor.
5. Subaraknoid Kanama: Hunt-Hess, Fisher ve Nimodipin
SAK, klasik "hayatımın en kötü baş ağrısı" tablosudur. Ani başlar, gök gürültüsü (thunderclap) niteliğindedir; ense sertliği, bulantı, kusma ve bilinç değişikliği eşlik eder. En sık nedeni rüptüre berry anevrizmasıdır.
İki skalayı ayırmak TUS'ta puan getirir:
| Skala | Neyi değerlendirir |
|---|---|
| Hunt-Hess | Klinik durum (bilinç, nörolojik defisit, meningismus) |
| Fisher | BT'de kanın miktarı ve dağılımı → vazospazm riski |
> 54 yaşında kadın hasta, "hayatımın en kötü baş ağrısı" ile getiriliyor. Ense sertliği pozitif, bilateral papil ödemi var, bilinci konfüze (GKS 12). Kontrastsız beyin BT'de bazal sisternalarda yaygın hiperdansite saptanıyor. Hunt-Hess evre 3. Prognozu belirlemede ve vazospazm riskini öngörmede en değerli radyolojik sınıflama hangisidir?
> A) Spetzler-Martin skalası — B) Rankin skalası — C) Fisher skalası — D) NIHSS — E) ABCD2 skoru
Doğru cevap: C (Fisher skalası).
Fisher skalası BT'deki kanın miktarı ve dağılımına dayanır ve vazospazm riskini öngörür. Hunt-Hess klinik durumu değerlendirir. Spetzler-Martin AVM'lerin cerrahi riskini, NIHSS iskemik inmeyi, ABCD2 ise TİA sonrası inme riskini değerlendirir. Şıkları ayrıştıran anahtar kelime "radyolojik" ve "vazospazm" ifadeleridir.
Vazospazm, SAK sonrası 4–14. günler arasında en sık görülen ve morbiditeyi artıran komplikasyondur.
> 52 yaşında kadın hasta, ani başlayan şiddetli baş ağrısı, bulantı ve kusma ile getiriliyor. Ense sertliği pozitif, GKS 13. Kranyal BT'de bazal sisternalarda yaygın kanama. Hunt-Hess evre 3. Yatışının 5. gününde yeni gelişen sol hemiparezi ve konfüzyon saptanıyor. Bu klinik tabloyu önlemek veya şiddetini azaltmak için profilaktik başlanması gereken ajan hangisidir?
> A) Fenitoin — B) Mannitol — C) Deksametazon — D) Nimodipin — E) Traneksamik asit
Doğru cevap: D (Nimodipin).
Nimodipin bir kalsiyum kanal blokeridir ve SAK sonrası gelişen vazospazma bağlı iskemik nörolojik defisitlerin (DIND) insidansını ve şiddetini azalttığı kanıtlanmış tek ajandır. Fenitoin nöbet profilaksisi, mannitol kafa içi basınç tedavisi için kullanılır ama vazospazmı önlemez. Transeksamik asit tekrar kanama riskini azaltsa da vazospazm riskini artırabilir. Deksametazonun SAK'da yeri yoktur.
Ayrıca: SAK'da erken anevrizma kapatma (endovasküler koil veya kliplerne) temel tedavidir; ama TUS genellikle vazospazm profilaksisini sorar.
Sınav pratiği: SAK + "5. gün" + yeni nörolojik defisit = vazospazm. Cevap nimodipin. Bu üçlü birlikte geldiğinde başka bir şey düşünme.
6. Baş Ağrısında Kırmızı Bayraklar
Baş ağrısı küçük stajlarda hem nöroloji hem dahiliye sorusu olur. TUS'un asıl sorduğu şey: primer mi, sekonder mi?
Primer baş ağrıları:
| Tip | Özellik |
|---|---|
| Migren | Tek taraflı, zonklayıcı, bulantı, fotofobi, aura olabilir |
| Gerilim tipi | İki taraflı, sıkıcı, baskı hissi, günlük hayatı bozmaz |
| Küme (cluster) | Tek taraflı göz çevresi, şiddetli, otonom bulgular, gece uyandırır |
Kırmızı bayraklar — sekonder baş ağrısı düşündürür:
- Hayatının en kötü baş ağrısı (thunderclap)
- Ani başlangıç (<1 dakika)
- Ateş + ense sertliği
- Fokal nörolojik defisit
- Papil ödemi
- 50 yaş üstü yeni baş ağrısı
- Kanser veya immünsüpresyon öyküsü
- Pozisyonla değişen ağrı
- Giderek kötüleşen seyir
Küme baş ağrısı otonom bulgular verir: pitoz, miyozis, göz yaşarması, burun tıkanıklığı — hepsi aynı tarafta. Tedavide akut dönemde yüksek akım oksijen ve triptan, profilakside verapamil kullanılır.
Sınav pratiği: "Thunderclap" veya "hayatımın en kötü baş ağrısı" = SAK düşün. BT negatifse lomber ponksiyon ksantokromi aranır. Bu, nörolojinin en klasik takip sorusudur.
7. Epilepsi ve Status Epileptikus
Nöbet sınıflamasını iki eksende kur: başlangıç yeri (fokal / jeneralize) ve bilinç durumu.
| Tip | Özellik |
|---|---|
| Fokal bilinç korunmuş | Kasılma farkındalıkla birlikte |
| Fokal bilinç bozulmuş (eski kompleks parsiyelin) | Otomatizma, farkındalık kaybı; en sık temporal lob |
| Jeneralize tonik-klonik | Tüm vücut, bilinç kaybı |
| Absans | Kısa bilinç kesintisi, 3 Hz spike-wave |
| Miyoklonik | Kısa kasılmalar |
Status epileptikus = 5 dakikadan uzun süren nöbet veya bilinç açılmadan tekrarlayan nöbetler. Acildir, tedavi sırası bellidir:
- İlk 5 dakika: Havayolu, oksijen, vital takip, kan şekeri
- 5–20 dakika: Benzodiazepin (IV lorazepam veya diazepam) — birinci basamak
- 20–40 dakika: Fenitoin / fosfenitoin, valproat veya levetirasetam
- Refrakter: Fenobarbital, propofol, midazolam infüzyonu
Eklampside tercih magnezyum sülfattır — bu ayrım TUS'ta hem kadın doğum hem nöroloji sorusu olarak çıkar.
Sınav pratiği: Status epileptikus tedavisinde ilk ilaç benzodiazepindir. Şıklarda fenitoin varsa ve soru "ilk basamak" diyorsa tuzağa düşme.
8. Bilinç Bozukluğu ve Koma Yaklaşımı
Koma soruları "en olası neden" ve "ilk yapılması gereken" kalıbında gelir. Sistemi kurmak için AEIOU-TIPS mintiği işe yarar:
- Alkol, Epilepsi, Insülin (hipo/hiperglisemi), Opioid, Uremi
- Travma, Infeksiyon, Psikiyatrik, Stroke (inme), Sepsis, Subaraknoid kanama
Bilinç bozukluğunda ilk yapılacaklar: kan şekeri (parmak ucu), oksijenizasyon, vital bulgular, nörolojik muayene, ardından görüntüleme ve gerekirse lomber ponksiyon.
Koma skorlaması için Glasgow Koma Skalası (GKS) kullanılır: göz (1–4), verbal (1–5), motor (1–6). TUS'ta tablo verilir, toplaman istenir. GKS ≤8 ise havayolu güvenliği için entübasyon düşünülür — bu eşik TUS'ta doğrudan sorulur.
Sınav pratiği: GKS ≤8 = entübasyon eşiği. Koma ayırıcı tanısında ilk adım kan şekeri; çünkü hipoglisemi hem taklit eder hem düzeltilebilir.
9. Nöromusküler Kavşak ve Periferik Sinir
Bu iki hastalık TUS'ta neredeyse her yıl çıkar ve karıştırılması en kolay olanlardır:
| Özellik | Miyastenia Gravis | Guillain-Barré |
|---|---|---|
| Mekanizma | ACh reseptörüne otoantikor (postsinaptik) | Periferik sinir demiyelinizasyonu |
| Başlangıç | Oftalmopleji, pitoz, güçsüzlük | Alt ekstremiteden yükselen güçsüzlük |
| Duyu | Normal | Hafif bozulabilir |
| Derin tendon refleksleri | Normal veya hafif azalmış | Kaybolur (arefleksi) |
| Ağrı | Yok | Sık |
| Otonom tutulum | Yok | Var |
| BOS | Normal | Albüminositolojik dissosiyasyon |
| Alevlenme | Enfeksiyon, egzersiz, ilaç | — |
| Tedavi | Piridostigmin, steroid, IVIG | IVIG, plazmaferez |
Ayrım şifresi: Refleks kaybı + yükselen güçsüzlük + BOS'ta albümin yüksek hücre normal = Guillain-Barré. Pitoz + gün içinde dalgalanan güçsüzlük + refleksler normal = Miyastenia.
İki hastalık için kritik tuzak: Miyasteni hastasında aminoglikozid, florokinolon, beta-bloker ve magnezyum alevlenme yapabilir. Guillain-Barré'de ise en korkulan komplikasyon solunum yetmezliği ve otonom instabilitedir; solunum kapasitesi takibi zorunludur.
Sınav pratiği: "İlerleyici güçsüzlük + arefleksi + BOS'ta protein ↑ hücre normal" üçlüsünü gördüğünde GBS yaz. "Gün içinde dalgalanan pitoz" gördüğünde miyastenia yaz.
10. Nörokutan Sendromlar: Nörolojinin Gizli Hazinesi
Küçük stajlarda nöroloji ile dermatolojiyi birleştiren sorular da çıkar. Bunlar nadir hastalıklar gibi görünür ama tek bir bulgu ile ayırt edilir, dolayısıyla puan getirisi yüksektir.
| Sendrom | Klasik bulgu | İlgili tümör |
|---|---|---|
| Nörofibromatozis tip 1 | Café-au-lait, Lisch nodülü, aksiller çillenme | Optik gliom |
| Nörofibromatozis tip 2 | Bilateral akustik nörinom | Schwannom, meningiom |
| Tüberoz skleroz | Adenoma sebaseum, ash-leaf leke, infantil spazm | Anjiyomiyolipom |
| Sturge-Weber | Port-wine nevus, leptomeningeal anjiyom | — |
| Von Hippel-Lindau | Retinal hemanjiyoblastom, feokromositoma | Renal hücreli karsinom |
Bu hastalıkların ayrıntılı bulgu haritasını ve TUS'ta hangi kombinasyonla sorulduğunu Nörokutan Sendromlar (Fakomatozlar) yazısında ayrıntılı açtım; nöroloji çalışırken yanına alman bu türden çok soru kazandırır.
Sınav pratiği: Cilt bulgusu + nöbet + tümör = nörokutan sendrom. Tek bir cilt bulgusunu doğru eşleştirmek soruyu bitirir.
11. Spinal Kord Sendromları: Seviye Bulmak
Spinal kord soruları seviye sorusudur. Lezyon nerede?
| Sendrom | Bulgu |
|---|---|
| Brown-Séquard (hemikord) | İpsilateral motor + propriyosepsiyon kaybı, kontralateral ağrı-ısı kaybı |
| Santral kord (siringomiyeli) | Bilateral ağrı-ısı kaybı, motor korunur (kordun merkezi) |
| Anterior kord | Bilateral motor + ağrı-ısı kaybı, propriyosepsiyon korunur |
| Posterior kord (tabes, B12) | Yalnız propriyosepsiyon ve vibrasyon kaybı |
| Konus medullaris | Erken sfinkter bozukluğu |
| Kauda equina | Asimetrik kök bulguları, ağrı, sfinkter tutulumu geç |
| Foramen magnum | Boyun ağrısı + üst ekstremite bulguları |
Ayrım şifresi: Anterior kord = motor + ağrı-ısı gider, propriyosepsiyon kalır (arka kolon besleyen posterior spinal arter sağlam). Brown-Séquard = çapraz bulgu. B12 = posterior kolon + kortikospinal (subakut kombine dejenerasyon).
Sınav pratiği: "Propriyosepsiyon korunmuş" ifadesi gördüğünde anterior spinal arter tıkanıklığını düşün. Anterior kord sendromunun en klasik nedeni aort cerrahisidir.
12. Tuzaklar: Nörolojide Kaybettiren 7 Nokta
- Acil inmede ilk istenenin BT olması. BT'nin amacı tanı koymak değil, kanamayı dışlamaktır. TUS bu ifadeyi sorar.
- Trombektomi ile tPA'yı yarıştırmak. Penceredeki hastada önce trombolitik; trombektomi ek veya alternatif.
- Hunt-Hess ile Fisher'ı karıştırmak. Klinik = Hunt-Hess, radyolojik + vazospazm = Fisher.
- Vazospazm profilaksisinde fenitoin seçmek. Yanıt nimodipin. Fenitoin nöbet profilaksisidir.
- "İhmal" bulgusunu dominant hemisfere yazmak. İhmal non-dominan (genelde sağ) hemisferdir.
- Status epileptikusda ilk ilaç olarak fenitoin seçmek. İlk basamak benzodiazepin.
- GBS'de refleksleri normal sanmak. GBS'de refleksler kaybolur; miyastenide normal kalır.
Sınav pratiği: Nöroloji sorularında kaybedilen net neredeyse tamamen bu yedi noktadan gelir. Vaka sorularını çözme alışkanlığını güçlendirmek istiyorsan vaka sorularını çözme sanatı yazısı, bulgudan tanıya giden mantık zincirini kurman için pratik bir rehber.
13. Master Checklist ve Kapanış
- [ ] Muayene bulgusunu anatomik bölgeye çeviren tabloyu sayabiliyorum
- [ ] İnme zaman pencerelerini (4,5 saat tPA, 6 saat trombektomi) biliyorum
- [ ] iv-tPA mutlak kontrendikasyonlarını sıralayabiliyorum
- [ ] NIHSS bantlarını ve puanlamasını yapabiliyorum
- [ ] Kol > bacak / bacak > kol ayrımıyla MCA–ACA'yı ayırıyorum
- [ ] Hunt-Hess ile Fisher skalasının neyi değerlendirdiğini biliyorum
- [ ] SAK'ta vazospazm zamanlamasını (4–14. gün) ve nimodipini biliyorum
- [ ] Baş ağrısında kırmızı bayrakları listeleyebiliyorum
- [ ] Küme baş ağrısının otonom bulgularını ve profilaksisini biliyorum
- [ ] Status epileptikus tedavi basamaklarını sırayla kurabiliyorum
- [ ] Glasgow Koma Skalası bileşenlerini ve ≤8 entübasyon eşiğini biliyorum
- [ ] Miyastenia ile Guillain-Barré'yi refleks ve BOS ile ayırıyorum
- [ ] Spinal kord sendromlarını ve propriyosepsiyonun korunduğu durumu biliyorum
- [ ] Nörokutan sendromların klasik cilt bulgularını eşleştirebiliyorum
Bu liste tamamsa nöroloji artık "korkulan ders" değil, net getiri üreten bir blok. Küçük stajların tamamını bu mantıkla kuracaksan, hangi konuya ne kadar zaman ayırman gerektiğini küçük stajlarda en yüksek getirili konular rehberinden kontrol edebilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
1. Akut inmede ilk istenen görüntüleme nedir ve neden?
Kontrastsız beyin BT'dir. Amaç iskemiyi göstermek değil, hemorajiyi dışlamaktır; çünkü hemoraji varsa trombolitik verilmez.
2. iv-tPA için kan basıncı sınırı nedir?
185/110 mmHg. Bu sınırın üzerindeyse önce tansiyon düşürülür; düşürülemiyorsa tPA kontrendikedir.
3. NIHSS kaç olursa "orta şiddetli inme" denir?
5–15 arası orta şiddetli, 16–20 orta-ağır, >20 ağır inme olarak değerlendirilir.
4. SAK sonrası vazospazmı önleyen ajan hangisidir?
Nimodipin. Kalsiyum kanal blokeridir ve vazospazma bağlı iskemik defisitleri azalttığı kanıtlanmış tek ajandır.
5. Status epileptikusda ilk ilaç nedir?
Benzodiazepin (IV lorazepam veya diazepam). Ardından fenitoin, valproat veya levetirasetam gelir.
6. Guillain-Barré ile miyasteniyi ayıran en pratik bulgu nedir?
Derin tendon refleksleri. GBS'de kaybolur, miyastenide normal kalır. Ayrıca GBS'de BOS'ta albüminositolojik dissosiyasyon vardır.
Bu makale TUSLA Akademi için hazırlandı. İçerik, TUS soru bankasındaki gerçek sorular ve açıklamaları temel alınarak, Adams & Victor's Principles of Neurology çerçevesiyle uyumlu biçimde yazılmıştır.