Kontrasepsiyon ve Aile Planlaması: KOK, DSÖ Kategorileri ve Yöntem Seçimi — TUS

Kontrasepsiyon ve Aile Planlaması: KOK, DSÖ Kategorileri ve Yöntem Seçimi — TUS Vaka Şifreleri

1. Kontrasepsiyon Neden TUS'un En Çok Tekrarladığı Kadın Doğum Konusu?

Şunu fark ettin mi? Kadın Hastalıkları ve Doğum'da bazı konular vardır; her sınavda bir soru garantidir. Kontrasepsiyon da onlardan biri. Neden? Çünkü toplumun en yaygın klinik pratiği ve TUS'un ölçmek istediği "güvenli reçeteleme" becerisinin tam kalbidir. Adaya sorarlar: bu kadına hangi yöntemi verirsin, hangisini asla vermezsin?

Soru bankasına baktığımızda kontrasepsiyonun 90'dan fazla gerçek sorusu var ve neredeyse tamamı aynı beceriyi ölçüyor: DSÖ tıbbi uygunluk kriterlerini bilmek. Yani hangi hasta hangi yöntemi kullanamaz. Bu, ezberlenmesi gereken ama mantıkla kurulabilecek bir alan.

En güzel tarafı: bu konu, Kadın Doğum'un diğer konularından bağımsız çalışılabilir. Ektopik gebelikten postpartum kanamaya kadar her şeyle kesişir ama kendi içinde kapalı bir sistem gibidir. Bir kez DSÖ kategorilerinin mantığını kavradığında, karşına çıkan her soruyu çözersin.

Bu rehberde en sık sorulan yöntem olan kombine oral kontraseptifleri (KOK) merkeze alıp, DSÖ kategorilerini, sigara-migren-diyabet gibi tuzak durumları ve diğer yöntemleri gerçek sorularla işleyeceğiz.

> Sınav pratiği: Kontrasepsiyon sorularında anahtar soru şudur: "Bu hasta KOK kullanabilir mi?" Cevabı verirken hep DSÖ kategorisini düşün. Kategori 4 = asla, Kategori 3 = genelde önerilmez (alternatif yeğle), Kategori 2 = dikkatle kullanılabilir, Kategori 1 = kısıtlama yok.

2. Yöntemleri Sınıflandır: Hormonal, Bariyer, RİA, Cerrahi

Kontrasepsiyon yöntemlerini bilmek, sorularda doğru seçeneği bulmanın ilk adımı. TUS'un sorduğu yöntemleri şöyle gruplayabiliriz:

TUS'ta en çok KOK sorulur; ama RİA ve acil kontrasepsiyon da ara ara karşımıza çıkar. Bu yöntemlerin hangi hastada öncelikli olduğunu bilmek gerekir.

> Sınav pratiği: Yöntem seçiminde "en etkili ve geri dönüşümlü" seçenek sorulursa → LARC (RİA veya implant). "Emziren annede" derse → progesteron-only (mini hap, DMPA, implant, LNG-RİA). "Cinsel yolla bulaşan hastalıktan korunma" derse → kondom.

3. KOK'un Etki Mekanizması: Ovulasyondan Servikal Mukuza

Kombine oral kontraseptif, östrojen ve progesteron içerir. Etki mekanizması çok katmanlıdır ama birincil etki ovulasyon baskılanmasıdır:

1. Ovulasyon baskılanması (ana etki): Östrojen+progesteron, hipotalamustan GnRH pulsasyonunu baskılar. Sonuçta hipofizden FSH ve LH salınımı, özellikle LH zirvesi (surge) engellenir. Ovulasyon olmaz.
2. Servikal mukus: Progesteron, servikal mukusu kalın ve sperm geçişine kapalı hale getirir.
3. Endometrium: İmplantasyona uygun olmayan, ince ve sekretuvar olmayan bir endometrium oluşur.
4. Tubal motilite: Fallop tüpü hareketleri ve sperm transportu olumsuz etkilenir.

Bu mekanizmayı bilmek, "KOK'un birincil etkisi nedir?" sorusunun cevabını da verir: ovulasyon baskılanması.

Ayrıca KOK'un nonkontraseptif yararları TUS'un favorisidir: düzenli menstrüel siklus, dismenorede azalma, menorajide azalma, over ve endometrium kanserinden korunma, over kistlerinde azalma, aknede düzelme, benign meme hastalıklarında azalma, ektopik gebelik riskinde azalma. Ektopik gebelikten bahsetmişken — bu tablo, obstetrik acilleri ve ektopik gebeliğin yönetimini ele aldığımız rehberde işlediğimiz klinik tabloyla doğrudan bağlantılıdır: kontrasepsiyon başarısız olduğunda akla gelmesi gereken ilk durumlardan biri ektopik gebeliktir.

Bankadan bu mantığı test eden gerçek bir soru:

> Kombine oral kontraseptif (KOK) kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi bir kontrendikasyon (WHO Kategori 4) DEĞİLDİR?

Şıklar: A) Şiddetli primer dismenore B) 35 yaş üzerinde olup günde 15'ten fazla sigara içmek C) Aktif veya geçirilmiş derin ven trombozu öyküsü D) Auralı migren öyküsü E) Mevcut meme kanseri tanısı

Cevap A. Primer dismenore, KOK kullanımı için bir kontrendikasyon değil, aksine KOK'ların tedavi edici olarak kullanıldığı bir endikasyondur. KOK, ovulasyonu baskılayıp prostaglandin üretimini azaltarak dismenoreyi iyileştirir. Diğer şıklar (sigara içen ileri yaş kadınlar, tromboemboli öyküsü, auralı migren, meme kanseri) KOK için kesin kontrendikasyon (WHO Kategori 4) teşkil eder. Bu soru, "kontrendikasyon" ile "endikasyon" ayrımını test eder — KOK'un hangi durumda ilaç gibi kullanıldığını bilmen gerekir.

> Sınav pratiği: "KOK'un kontraseptif etkisinin ana mekanizması nedir?" sorusunun cevabı daima ovulasyon baskılanmasıdır. Yan etkileri sorulursa: östrojen → tromboemboli, bulantı, meme dolgunluğu; progesteron → akne, hirsutizm, lipid değişiklikleri (androjenik progestinlerde).

4. DSÖ Tıbbi Uygunluk Kriterleri: Kategori 1'den 4'e

İşte konunun kalbi. DSÖ, her kontrasepsiyon yöntemini her klinik durum için 4 kategoriye ayırır:

TUS sorularının büyük kısmı Kategori 4'ü (kesin kontrendikasyon) sorar. KOK için Kategori 4 durumları şunlardır:

Karşılaştırma için Kategori 1-2 olan klasik tuzaklar: geçirilmiş ve iyileşmiş PİH (Kategori 1-2, KOK engel değil), ailede meme kanseri öyküsü (Kategori 1), komplikasyonsuz varisler (Kategori 1), kontrol altında hafif hipertansiyon (Kategori 3), kontrol altında komplikasyonsuz diyabet (Kategori 2).

> Sınav pratiği: Kategori 4 sorularında hep şu üçlüye bak: 35+ sigara, auralı migren, geçirilmiş VTE/trombofili. Bunlardan biri varsa KOK asla verilmez. "Ailede meme kanseri" ve "geçirilmiş PİH" ise KOK'u kontrendike etmeyen klasik tuzaklardır — sorularda "hangisi kontrendike değildir" diye sorulursa bunları işaretle.

5. Gerçek Soru: Kategori 4'ü Tanımak

Bankadan gerçek bir soru:

> 32 yaşında bir kadın hasta kontrasepsiyon yöntemi danışmanlığı için başvuruyor. Aşağıdaki klinik durumlardan hangisinin varlığında kombine oral kontraseptif (KOK) kullanımı Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Kategori 4 (Mutlak Kontrendike) olarak kabul edilir?

Şıklar: A) Auralı migren öyküsü B) Kontrol altında olan tip 2 diyabet C) Ailede meme kanseri öyküsü D) Günde 5 adet sigara içen 30 yaşında kadın E) Komplikasyonsuz varislerin varlığı

Cevap A. Auralı migren, her yaşta KOK kullanımı için mutlak kontrendikasyondur (Kategori 4), çünkü iskemik inme riskini belirgin şekilde artırır. Sigara 35 yaş üzerinde ve günde 15'ten fazla ise Kategori 4'tür; 30 yaşında ve az içenlerde Kategori 2'dir (D yanlış). Ailede meme kanseri öyküsü engel değildir (C yanlış). Kontrol altındaki komplikasyonsuz diyabet Kategori 2'dir (B yanlış). Komplikasyonsuz varisler KOK için kontrendikasyon değildir (E yanlış).

6. Sigara ve Yaş: KOK'un En Büyük Tuzağı

Sigara + KOK, TUS'un en sevdiği kombinasyon. Çünkü hem epidemiyolojik veri hem de kategori bilgisi ister. Temel kural:

• 35 yaş altı, az sigara içen: KOK kullanılabilir (Kategori 2).
• 35 yaş üstü, günde <15 sigara: Risk artmış, Kategori 3 (dikkat, alternatif önerilir).
• 35 yaş üstü, günde ≥15 sigara: Kategori 4, kesin kontrendike.

Neden? Östrojen, karaciğerde koagülasyon faktörlerini artırarak hiperkoagülabilite yapar. Sigara ise damar endotelini hasarlar ve arteriyel trombozu tetikler. İkisi birleşince miyokard enfarktüsü ve inme riski katlanarak artar.

Unutma: sigaranın bu etkisi doza ve yaşa bağlıdır. Bu yüzden "günde 1 paket içen 38 yaşında kadın" senaryosu her zaman Kategori 4'e götürür. Bu tür hastada progesteron içeren yöntemler (mini hap, DMPA, implant) veya RİA daha uygun seçeneklerdir — çünkü progesteron-only yöntemler tromboemboli riskini KOK kadar artırmaz.

> Sınav pratiği: Soruda hep yaş + sigara sayısı verilir. Formülü uygula: yaş ≥35 VE sigara ≥15/gün → Kategori 4. Soruda "35 yaş üstü günde 5 adet" gibi bir sayı varsa dikkat — bu Kategori 3'tür, "güvenle kullanılabilir" ifadesi YANLIŞ olur çünkü tam güvenli değil.

7. Gerçek Soru: 38 Yaş, Günde 1 Paket — Hangisi YANLIŞ?

Bankadan gerçek bir soru:

> 38 yaşında, günde 1 paket sigara içen bir kadın hasta kontrasepsiyon yöntemi danışmanlığı için başvuruyor. Bu hastada kombine oral kontraseptif (OKP) kullanımı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi YANLIŞTIR?

Şıklar: A) Kardiyovasküler olay ve inme riski nedeniyle kontrendikedir B) Geçirilmiş ve tedavi edilmiş Pelvik İnflamatuar Hastalık (PİH) öyküsü kesin kontrendikasyon oluşturur C) Derin ven trombozu riski bu hastada belirgin artmıştır D) WHO kriterlerine göre Kategori 4 (kesin kontrendike) grubundadır E) Bu hastada progesteron içeren yöntemler veya RİA daha uygun seçeneklerdir

Cevap B. 35 yaş üzerinde olup günde 15 ve üzeri sigara içen kadınlarda KOK kullanımı, arteriyel tromboz ve MI riskini dramatik artırdığı için kesin kontrendikedir (WHO Kategori 4). Ancak geçirilmiş ve iyileşmiş PİH öyküsü KOK kullanımı için engel teşkil etmez; aksine KOK'lar servikal mukusu kalınlaştırarak PİH riskini azaltabilir. Bu yüzden B şıkkı YANLIŞTIR.

Bu soru iki şeyi test ediyor: sigara-yaş kuralını ve PİH'in KOK için kontrendikasyon olmadığını. İkisini de bilirsen rahatça çözersin.

8. Migren: Auralı mı, Aurasız mı?

Migren ve KOK ilişkisi ince bir ayrım içerir. Bu ayrım TUS'ta net biçimde sorulur:

Neden auralı migren bu kadar riskli? Auralı migrende zaten serebral vazospazm ve iskemik olay riski artmıştır. Östrojenin hiperkoagülabilite etkisi bu riski daha da büyütür. İnme riski belirgin yükselir.

Burada kritik olan: soru "migren" derse hemen Kategori 4 dememelisin. "Auralı migren" demesi gerekir. Aurasız, genç ve sağlıklı bir migren hastası KOK kullanabilir.

> Sınav pratiği: Migren sorusunda hep sıfatı oku: "auralı" varsa Kategori 4. Sadece "migren" yazıyorsa ve yaş gençse kontrendikasyon yoktur. Bu ayrımı kaçıranlar net kaybeder.

9. KOK ve Kanser: Koruyucu mu, Riskli mi?

KOK'un kanser ilişkisi TUS'un favori tablo sorusudur. Ezberle:

Koruyucu etkinin mekanizması: KOK ovulasyonu baskıladığı için over epiteli her siklusta yırtılıp onarılmaz; bu da over kanseri riskini azaltır. Endometriumda ise progesteronun proliferasyonu baskılaması koruyucudur.

> Sınav pratiği: "KOK hangi kanser riskini artırır?" → meme ve serviks (hafif). "Hangisini azaltır?" → over, endometrium, kolorektal. "Over kanseri riskinde ne kadar azalma?" → %50. Bu oranı bilmek işine yarar.

10. Gerçek Sorular: KOK'un YANLIŞ Bilinen Etkileri

İki gerçek soru daha — ikisi de "YANLIŞTIR" tipinde, ikisi de KOK'un bilinen etkilerini test ediyor:

Soru 1:

> Kombine oral kontraseptiflerin (KOK) kullanımı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?

Şıklar: A) Endometrium ve over kanseri riskini azaltırlar B) Aktif karaciğer hastalığı olanlarda kullanımı kontrendikedir C) 35 yaş üstü ve günde 15'ten fazla sigara içen kadınlarda güvenle kullanılabilir D) Auralı migreni olan kadınlarda inme riskini artırdıkları için önerilmezler E) Dismenore ve menoraji semptomlarını iyileştirirler

Cevap C. DSÖ kriterlerine göre 35 yaş ve üzerinde olup günde 15 veya daha fazla sigara içen kadınlarda KOK kullanımı Kategori 4'tür; MI ve inme riski dramatik artar. Bu yüzden "güvenle kullanılabilir" ifadesi yanlıştır. Diğer şıklar doğrudur: KOK'lar endometrium ve over kanserine karşı koruyucudur (A), aktif karaciğer hastalığında kontrendikedir (B), auralı migrende inme riskini artırdığı için önerilmez (D), dismenore ve aşırı kanamayı azaltır (E).

Soru 2:

> Kombine oral kontraseptiflerin (KOK) kullanımı ve etkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?

Şıklar: A) Endometrium kanseri riskini azaltırlar B) Over kanseri riskini artırırlar C) Dismenore ve menoraji semptomlarını düzeltirler D) Benign meme hastalıkları insidansını azaltırlar E) Ektopik gebelik riskini genel popülasyona göre azaltırlar

Cevap B. KOK'lar over kanseri riskini belirgin şekilde azaltır (%50 koruyuculuk; bu etki kullanım bırakıldıktan sonra da yıllarca devam eder). Ayrıca endometrium kanseri ve kolorektal kanser riskini de azaltırlar. "Over kanseri riskini artırırlar" ifadesi bu yüzden yanlıştır. Meme ve serviks kanseri riskinde hafif artış bildirilmiştir ama over kanserinde azalma vardır.

11. Özel Durumlar: PİH, SLE, Diyabet, Emzirme

KOK kararını etkileyen özel durumları tek tek ele alalım. Bunlar TUS senaryolarının ana malzemesidir:

Geçirilmiş PİH

Geçirilmiş ve iyileşmiş PİH, KOK için engel değildir. Hatta KOK'un servikal mukusu kalınlaştırıcı etkisi, sperm ve bakterilerin üst genital sisteme geçişini azaltarak PİH riskini düşürebilir. Bu klasik bir tuzaktır; "PİH öyküsü KOK kontrendikasyonudur" diyen şık her zaman yanlıştır. Not: Aktif PİH veya güncel PID'de RİA takılmaz, ama KOK kullanılabilir.

SLE

Sistemik lupus eritematozus, KOK kararında antikor profiline göre değerlendirilir:

• Antifosfolipid antikor pozitifliği: KOK Kategori 4 (arteriyel/venöz tromboz riski).
• Antifosfolipid antikor negatif, hafif/orta SLE: Progesteron-only veya KOK dikkatle (Kategori 2-3) kullanılabilir; genelde progesteron-only yeğlenir.

Diyabet

• Komplikasyonsuz, kontrol altında diyabet: KOK Kategori 2 — kullanılabilir.
• Vasküler komplikasyonlu, nefropati/retinopati/nöropati, süresi >20 yıl: KOK Kategori 3-4 — önerilmez.

Emzirme

• Postpartum ilk 3 hafta: KOK Kategori 4 (tromboemboli riski yüksek — gebelik sonrası hiperkoagülabilite henüz çözülmemiştir).
• 3-6 hafta arası (emziren): KOK Kategori 3.
• 6 hafta sonrası: KOK kullanılabilir (emziren annede Kategori 2).
• Emziren annede her dönem güvenli olan: progesteron-only yöntemler (mini hap 6. haftadan önce de kullanılabilir, implant, DMPA, LNG-RİA).

Emzirme + kontrasepsiyon, doğum sonrası bakımın ayrılmaz parçasıdır; doğum sonrası dönem yönetimini anlattığımız rehberde postpartum takibin tamamını görebilirsin.

Bu tabloyu özetleyen gerçek bir soru — doğum sonrası dönemle KOK kararını birleştiriyor:

> Kombine oral kontraseptiflerin (KOK) kullanımı ve kontrendikasyonları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi YANLIŞTIR?

Şıklar: A) Emziren kadınlarda postpartum ilk 21 gün içinde KOK kullanımı Kategori 4 (mutlak kontrendike) olarak kabul edilir B) 35 yaş ve üzerinde olup günde 15'ten fazla sigara içen kadınlarda KOK kullanımı kontrendikedir C) Auralı migren öyküsü olan kadınlarda KOK kullanımı iskemik inme riskini artırdığı için önerilmez D) Aktif sistemik lupus eritematozus (SLE) ve pozitif antifosfolipid antikorları olan hastalarda KOK güvenle kullanılabilir E) Meme kanseri tanısı almış veya şüphesi olan kadınlarda hormonal kontraseptifler kontrendikedir

Cevap D. Antifosfolipid antikor pozitifliği olan SLE hastalarında KOK kullanımı, tromboembolik olay riskini aşırı artırdığı için mutlak kontrendikedir (MEC Kategori 4). Diğer şıklar doğrudur: Postpartum ilk 21 gün VTE riski nedeniyle KOK yasaktır (A), 35 yaş + ağır sigara içiciliği ve auralı migren inme riski nedeniyle kontrendikedir (B, C), meme kanseri tanısı hormonal kontrasepsiyonu kontrendike eder (E). Bu soru, "geçirilmiş PİH gibi KOK'u kontrendike etmeyen durumlar" ile "antifosfolipid antikor gibi kesin kontrendike eden durumlar" arasındaki farkı ölçer — SLE sorusunda antikor profiline bakmak hayati önemdedir.

> Sınav pratiği: SLE sorusunda hep antikor profiline bak: "antifosfolipid antikor pozitif" → Kategori 4. Diyabet sorusunda hep komplikasyon ara: "komplikasyonsuz, kontrol altında" → Kategori 2. Emzirme sorusunda hep haftayı sor: "ilk 3 hafta" → KOK verilmez.

12. Diğer Yöntemler: RİA, Acil Kontrasepsiyon, Progesteron

KOK dışı yöntemler de TUS'ta sorulur. En kritikleri:

Rahim İçi Araçlar (RİA)

RİA, en etkili geri dönüşümlü yöntemlerdendir (LARC). Aktif PİH veya güncel servisit varlığında RİA takılmaz; geçirilmiş PİH ise engel değildir.

Acil Kontrasepsiyon

Korumasız ilişki sonrası kullanılır:

• Levonorgestrel hap: 72 saat içinde, etkinlik zamanla azalır.
• Ulipristal asetat: 120 saat içinde, levonorgestrelden daha etkili.
• Bakır RİA: 5 gün içinde takılırsa en etkili yöntem.

Progesteron-only haplar (Mini hap)

Östrojen içermez. Emzirenlerde, 35+ sigara içenlerde, migreni olanlarda (aura olsa bile progesteron riski artırmaz) güvenle kullanılabilir. Dezavantajı: düzenli alım zorunluluğu, ara kanamalar.

KOK kullanılamayan hastalarda (35+ sigara, auralı migren, VTE öyküsü, SLE-antifosfolipid) progesteron-only yöntemler veya RİA ilk tercihtir. Bu, kontrasepsiyon sorularının en sık doğru cevabıdır.

Laktasyonel Amenore (LAM)

Postpartum ilk 6 ay, bebek tam emziriliyorsa (gece dahil) ve menstrüasyon yoksa doğal bir kontrasepsiyon yöntemidir. Ama koşullardan biri bozulursa güvenilirliği düşer.

> Sınav pratiği: "KOK kullanamayan hastada hangi yöntem uygundur?" → Progesteron-only veya RİA. "Acil kontrasepsiyonda en etkili seçenek?" → 5 gün içinde bakır RİA. "Ağır adet kanaması olan kadında RİA?" → LNG-RİA (menorajiyi azaltır). Bu eşleşmeleri kur.

13. Master Checklist ve Sık Sorulan Sorular

Kendini test et — her maddeyi "biliyorum" diyebiliyor musun?

• [ ] KOK birincil etki: ovulasyon baskılanması
• [ ] DSÖ Kategori 4 = kesin kontrendike; Kategori 3 = risk > yarar
• [ ] 35 yaş üstü + günde ≥15 sigara → KOK Kategori 4
• [ ] Auralı migren (her yaş) → KOK Kategori 4
• [ ] Geçirilmiş VTE, trombofili, antifosfolipid antikor → KOK Kategori 4
• [ ] Aktif karaciğer hastalığı → KOK kontrendike
• [ ] Postpartum ilk 3 hafta → KOK verilmez (tromboemboli)
• [ ] Geçirilmiş iyileşmiş PİH → KOK engel değil (aksine PİH riskini azaltır)
• [ ] Ailede meme kanseri → KOK engel değil
• [ ] KOK over, endometrium, kolorektal kanseri azaltır; meme ve servikste hafif artış
• [ ] Kontrol altında komplikasyonsuz diyabet → KOK Kategori 2
• [ ] Emziren anne → progesteron-only yöntemler güvenli
• [ ] Acil kontrasepsiyonda en etkili: 5 gün içinde bakır RİA
• [ ] Menorajide LNG-RİA terapötik

Sıkça Sorulan Sorular

1. Kontrasepsiyon danışmanlığında ilk adım nedir?

Hastanın tıbbi öyküsünü (yaş, sigara, migren, VTE, karaciğer hastalığı, emzirme durumu) DSÖ kriterlerine göre değerlendirmek. Kategori 3-4 durumları dışlamadan yöntem önerilmez. Sonra hastanın tercihi, geri dönüş isteği ve uyumu göz önüne alınır.

2. RİA ile KOK arasında nasıl seçim yapılır?

Uzun süreli, güvenilir ve unutma derdi olmayan yöntem isteyen, özellikle KOK kontrendikasyonu olan hastalarda RİA (LARC) ilk tercihtir. Düzenli hap alabilecek, östrojen kontrendikasyonu olmayan genç hastalarda KOK uygun olabilir.

3. KOK bırakıldıktan sonra doğurganlık ne zaman döner?

KOK kullanımı kalıcı infertilite yapmaz. Bırakıldıktan sonra ovulasyon genellikle 1-3 ay içinde normale döner. Over kanseri koruyucu etkisi ise yıllarca sürer.

4. Antifosfolipid antikor pozitif SLE'de hangi yöntem kullanılabilir?

KOK ve kombine yöntemler Kategori 4'tür (tromboz). Bakır RİA, LNG-RİA veya progesteron-only yöntemler (mini hap, DMPA, implant) güvenle kullanılabilir. Bu hastalarda tromboz riski nedeniyle östrojen içeren hiçbir yöntem önerilmez.

5. Acil kontrasepsiyon sonrası ne yapılır?

Hap kullanıldıysa 3 hafta sonra gebelik testi önerilir. Düzenli bir kontrasepsiyon yöntemine hemen başlanmalıdır. Ulipristal asetat kullanıldıysa aynı siklusta KOK'a başlanması etkileşim nedeniyle önerilmez; progesteron-only veya bariyer yöntem önerilir.

6. KOK kullanan kadında hangi durumlarda acil servis değerlendirmesi gerekir?

Bacakta tek taraflı şişlik/ağrı (DVT), ani nefes darlığı/göğüs ağrısı (PE), şiddetli baş ağrısı veya nörolojik defisit (inme), karın ağrısı (hepatik adenom rüptürü), görme kaybı gibi tromboemboli bulgularında KOK kesilip acil değerlendirme yapılmalıdır.

---

Bu makale TUSLA Akademi için hazırlanmıştır. Kontrasepsiyon konusunun kalbi DSÖ kategorileridir. 35+ sigara, auralı migren, VTE/trombofili üçlüsünü ve PİH-meme kanseri tuzaklarını öğrendiğinde karşına çıkan KOK sorularının tamamını çözersin. Over ve endometrium kanserinden korunma mekanizmasını ise jinekolojik onkoloji rehberimizde kanserlerin kendisiyle birlikte tekrar etmeni öneririm. Unutma: kontrasepsiyon soruları "kime hangi yöntem" sorusudur; kategorileri bilen kazanır.