TUS Kardiyoloji Çalışma Rehberi
EKG, ritim bozuklukları, akut koroner sendrom ve hipertansif acilleri TUS sınav mantığıyla bağlayan rehber. Yüksek getirili karar noktalarını tek merkezde toplayın.
TUS'ta Kardiyoloji Nasıl Çalışılmalı? Soru Profili ve Vaka Stratejisi
> Bu rehber, TUS'ta kardiyolojinin gerçek ağırlığını, konu konu soru profilini ve vaka tipi sorularda hızlı karar mekaniğini anlatır. Amacı: "kardiyolojiye nereden başlayayım, hangi sırayla gideyim, hangi şifreleri bilmeliyim" sorularına tek oturuşta cevap vermek.
1. TUS'ta Kardiyolojinin Gerçek Ağırlığı: Kaç Soru, Hangi Konulardan Gelir?
Önce net rakamı konuşalım: TUS 200 sorudur. 100'ü Temel Tıp Bilimleri Testi'nde (TTBT), 100'ü Klinik Tıp Bilimleri Testi'nde (KTBT) gelir. Kardiyoloji bir "ders" değil, Dâhiliye grubunun içinde bir bloktur — ve Dâhiliye, KTBT'nin en yüksek ağırlıklı grubudur.
Güncel resmî dağılım (kılavuz test içeriği):
| Test | Grup | Yaklaşık soru sayısı |
|---|---|---|
| KTBT (100) | Dâhiliye Grubu | 35 |
| KTBT (100) | Pediatri | 25 |
| KTBT (100) | Cerrahi Grubu | 30 |
| KTBT (100) | Kadın Hastalıkları ve Doğum | 10 |
"Peki kardiyoloji bu 35'in içinde kaç soru?" diye soruyorsan, işte dürüst cevap: ÖSYM, ders düzeyinde (kardiyoloji, gastroenteroloji gibi alt bloklarda) sabit bir dağılım ilan etmez. Kılavuzdaki resmî ayrım grup düzeyindedir. Alt bloklar sınavdan sınava oynar.
Son sınavların gözlemsel dökümüne bakınca tablo şöyle:
| Sınav | Erişkin kardiyoloji (Dâhiliye içi) | Pediatrik kardiyoloji |
|---|---|---|
| 2023 Eylül | 3 | 3 |
| 2024 Nisan | 4 | 2 |
| 2024 Ağustos | 3 | 3 |
| 2025 Mart | 2 | 3 |
| 2025 Ağustos | 3 | 1 |
| 2026 Mart | 3 | 2 |
Son 6 sınavın ortalaması: erişkin kardiyoloji 3, pediatrik kardiyoloji 2-3. Yani TUS'ta kardiyolojiden toplam 5-6 soru beklemek gerçekçi. Bu rakam kulağa az mı geldi? Şöyle düşün: KTBT 100 sorunun 35'i Dâhiliye; Dâhiliye'nin en geniş alt bloklarından biri kardiyoloji. Üstüne pediatrik kardiyoloji eklenince kardiyovasküler temalı sorular, tek bir sistem için TUS'un en yüksek getirili alanlarından biri hâline gelir.
Sınav pratiği: "TUS'ta kardiyoloji kaç soru?" sorusuna ezbere sayı veren kaynaklara güvenme. Grup düzeyindeki resmî dağılım (Dâhiliye 35) sabittir; alt blok sayıları sınavdan sınava değişir. Planını 5-6 soru üzerine kur, ama hepsini doğru çözecek kadar geniş çalış.
2. Konu Haritası: Önce Hangi Başlıklar Oturtulmalı?
Kardiyolojiyi "hastalık listesi ezberleyerek" çalışan aday, vaka sorularında kaybolur. Çünkü TUS kardiyoloji sorularının büyük kısmı "mekanizmayı bilen kazanır" tipindedir. Doğru sıra şu:
1. Adım — Fizyoloji: Kardiyovasküler fizyoloji, kardiyak siklus, basınç-zaman ilişkileri, EKG'nin temel mantığı ve otonom kontrol. Bu katman olmadan ne hipertansiyon ne kalp yetmezliği ne de aritmi soruları oturur. S1-S2'nin ne zaman oluştuğunu, QRS'in ne anlama geldiğini, vagusun kalbi nasıl yavaşlattığını bilmeden kliniğe geçme.
2. Adım — Farmakoloji: Beta-bloker, kalsiyum kanal blokeri, ACEi/ARB, diüretik, antiaritmik sınıfları ve inotrop ilaçlar. Farmakolojiyi fizyolojinin üstüne oturtursan ezber değil, çıkarım yaparsın. Örnek: Beta-1 blokajının kalp yetmezliğinde neden kontrendike olduğunu (akut dekompansasyonda) reseptör mekanizmasından türetirsin.
3. Adım — Klinik vaka: Koroner sendromlar, kalp yetmezliği, kapak hastalıkları, hipertansiyon, ritim bozuklukları ve endokardit-perikardit. Klinikte amaç: senaryoyu oku → hangi hastalık → hangi tanı aracı → hangi ilk tedavi zincirini hızlı kurmak.
Konu bazlı öncelik sırası (getiriye göre):
| Öncelik | Konu | Neden yüksek getirili |
|---|---|---|
| 1 | Koroner arter hastalığı / AKS | Hemen her sınavda vaka sorusu; karar mekaniği net |
| 2 | Kalp yetmezliği | Hem erişkin hem pediatrik tarafta çıkar; ilaç mekanizmalarıyla bağlantılı |
| 3 | Kapak hastalıkları | Ayırıcı tanı ve oskültasyon şifreleri sorulmaya çok müsait |
| 4 | Ritim bozuklukları | EKG + farmakoloji bileşkesi; tek satırlık senaryoyla sorulur |
| 5 | Hipertansiyon | Kılavuz (ESC/ESH) bilgisi güncelliğini korur, adayların çoğu eski bilgiyle yakalanır |
| 6 | Endokardit / perikardit | Az ama istikrarlı soru; ayırıcı tanı klasikleri |
Sınav pratiği: Konu haritasını "fizyoloji → farmakoloji → klinik" diye kur. Bu sıralama yalnız kardiyoloji için değil, TUS'un genelinde işleyen mantıktır; çünkü temel bilim sorusu sandığın kadar "ezber", klinik sorusu da sandığın kadar "mekanizma" değildir — ikisi birbirinin içine geçer.
3. Vaka Tipi Sorularda Karar Mekaniği: AKS, Hipertansiyon ve Kapak
TUS kardiyoloji vaka soruları üç büyük başlıkta toplanır. Her birinin kendine özgü karar zinciri vardır. Bu üç alanı, ayrıntılı vaka şifreleriyle birlikte daha önce işledik; burada sadece "hangi soruda ne düşüneceksin" özetini veriyorum.
Akut Koroner Sendrom (AKS)
Senaryo klasiktir: göğüs ağrısı + EKG değişikliği + kardiyak enzim. Karar zincirini şöyle kur; AKS'nin bütün vaka şifrelerini AKS yaklaşımı rehberimizde adım adım işlemiştik:
- EKG'ye bak, STEMI var mı? ST elevasyonu varsa hedef: acil reperfüzyon (primer PKG, yoksa fibrinolitik). Zaman = miyokard.
- NSTEMI/US kararsız angina ayrımı: ST depresyonu/T negatifliği veya troponin yüksekliği. Burada "acil kateter mi, medikal mi" sorusu risk skorlamasıyla (GRACE gibi) çözülür.
- Komplikasyonları düşün: STEMI sonrası ateş + perikardiyal sürtünme sesi (Dressler sendromu), papiller kas rüptürü (akut mitral yetersizliği + akciğer ödemi), ventriküler septal rüptür (yeni pansistolik üfürüm).
> Gerçek TUS sorusu (Dahiliye): "Akut inferior miyokard infarktüsü geçiren 55 yaşındaki erkek hastada, infarktüsün 3. gününde ateş, göğüs ağrısı ve perikardiyal sürtünme sesi saptanıyor. En olası tanı nedir?"
> Cevap: Dressler sendromu (geç perikardit). Şıklar arasında en sık yanlış yapılan seçenek "infarktüsün yayılması"dır — ama o erken dönemde ve EKG değişikliğiyle seyreder. Ateş + sürtünme sesi + 2-3. gün başlangıcı = Dressler. Unutma: klasik tedavi yanıtı NSAİİ/aspirindir; infarktüs sonrası aspirin + kolşisin kombinasyonu da bir seçenek olarak karşına çıkabilir.
Hipertansiyon
Hipertansiyon sorusu artık "hangi ilaç verilir" ezberi değil; kılavuz bilgisi + eşlik eden duruma göre ilaç seçimi soruluyor. ESC/ESH kılavuzundaki kritik karar mekanizmalarını hipertansiyon yönetimi rehberimizde detaylı ele almıştık:
- Diyabet + kronik böbrek hastalığı → ACEi/ARB (proteinüri ve nefroproteksiyon)
- Gebe → labetalol, nifedipin, metildopa (ACEi/ARB kontra)
- Akut hipertansif acil + hedef organ hasarı → intravenöz tedavi, hızlı ama kontrollü düşürme
- Yaşlı izole sistolik HT → önce CCB veya tiyazid düşün
Kapak Hastalıkları
Oskültasyon + hemodinamik sonuç ikilisiyle sorulur. Şifre: darlık = yük basıncı yükü, yetersizlik = volüm yükü. Aort darlığında senkop + angina + dispne triadı, mitral darlığında atriyal fibrilasyon ve emboli riski klasiklerdir. Hangi kapağın hangi sesi verdiğini, hangi lezyonun hangi basınca yol açtığını kalp kapak ayırıcı tanı rehberimizdeki tablolarla oturt.
Sınav pratiği: Vaka sorusunda önce "akut mu, kronik mi?" diye sor. Akut mitral yetersizliği (papiller kas rüptürü) ile kronik mitral yetersizliğinin hemodinamiği ve tedavisi farklıdır. Akut + instabil = cerrahi/revaskülarizasyon düşün, medikal tedaviyle oyalanma.
4. Soru Çözüm Stratejisi: EKG ve Hemodinamik Şifreleri
TUS'ta EKG'yi "tam yorum" diye sormazlar; tek bulgu üzerinden tanı sorarlar. Bilmen gerekenler:
| EKG bulgusu | İlk düşünce |
|---|---|
| ST elevasyonu | STEMI / perikardit (yaygın ve konkav ise perikardit lehine) |
| ST depresyonu | İskemi / digoksin etkisi (çukur, "salça kaşığı" görünümü) |
| Dar QRS taşikardi | SVT ailesi (AVNRT en sık) → vagal manevra/adenozin |
| Geniş QRS taşikardi | VT (hemodinami bozuksa senkronize kardiyoversiyon) |
| P dalgası yok, düzensiz dar QRS | Atriyal fibrilasyon |
| Uzun PR | AV blok (1. derece) |
| Uzun QT | Torsades riski → magnezyum |
Hemodinamik şifreleri de aynı mantıkla çalışır: sağ kalp yetmezliği = juguler venöz basınç artışı + periferik ödem + hepatomegali; sol kalp yetmezliği = dispne + ortopne + akciğer ödemi bulguları. "Hangi taraf yetmez?" sorusunu fizik muayene bulgusuyla eşleştir.
Sınav pratiği: EKG sorusunda önce ritim (düzenli mi, dar/geniş mi), sonra ST-T değişikliği, en son aksiyon potansiyeli ilişkisi (uzun QT, PR) diye üç aşamalı oku. Adayların çoğu tek seferde "tanıya" atlar; sen sistematik oku, tuzak şıkları elersin.
5. 4 Haftalık Örnek Kardiyoloji Bloğu ve Sık Yapılan Hatalar
Kardiyolojiyi TUS hazırlığında tek seferde bitirmek yerine 4 haftalık bir blok hâlinde sarmal planla. Örnek:
| Hafta | Odak | Çıktı |
|---|---|---|
| 1 | Kardiyovasküler fizyoloji + EKG temeli | Siklus, sesler, aralıklar tablosu çıkar |
| 2 | AKS + kalp yetmezliği | STEMI/NSTEMI karar ağacı + KY ilaç tablosu |
| 3 | Kapak + hipertansiyon + endokardit/perikardit | Oskültasyon ve ilaç seçim tablosu |
| 4 | Farmakoloji + ritim + karma deneme | 35-40 kardiyovasküler soru, yanlış analizi |
Haftalık blok içinde her gün 15-20 soru çöz; yanlış yaptığın sorunun mekanizmasını o gün kapat. Hafta sonunda o haftanın konusundan karma çözüp eksik başlığı bir sonraki haftaya taşı.
Sık yapılan 5 hata:
- Fizyolojiyi atlayıp kliniğe geçmek. "Vaka sorusu çözerim, fizyoloji sonra" diyen aday, kapak ve KY sorularında mekanizma gerektiren seçeneklerde takılır.
- EKG'yi ezberlemeye çalışmak. 10-12 klasik paterni "tek bulgu → tanı" olarak öğrenmek yeter; her varyantı ezberlemek zaman kaybı.
- Resmî dağılımı yanlış okumak. "Kardiyoloji 10 soru" diyen kaynaklara inanmak planı bozar. Grup (Dâhiliye 35) sabittir; alt blok 3-4 gelir.
- Kılavuz güncellemesini takip etmemek. Hipertansiyon ve kalp yetmezliği kılavuzları değişir; eski bilgiyle soruya yaklaşmak yanlış şıkkı işaretletir.
- Tedavi sırasını karıştırmak. Stabil hastada "önce hangi ilaç", akut hastada "acil ne yapılır" farklıdır. Akut + instabil senaryoda medikal seçenekte oyalanma.
Sınav pratiği: Bloğu bitirince kendine 5 soruluk mini test yap: biri EKG, biri hemodinami, biri ilaç mekanizması, biri pediatrik kardiyo, biri vaka. Beş farklı tipi aynı hafta görmek, sınavda sürpriz yaşamanı engeller.
Sonuç
Kardiyoloji TUS'ta "5-6 soru" gibi görünür ama Dâhiliye'nin en işlek bloğudur ve pediatriyle birleşince sistem bazında en yüksek getirili alanlardan biridir. Onu fizyoloji → farmakoloji → klinik vaka sırasıyla, EKG/hemodinamik şifreleriyle ve 4 haftalık bir blokla çalışırsan hem temel bilim hem klinik netlerine doğrudan katkı verir. Unutma: kardiyoloji soruları ezberi değil, zinciri ödüllendirir — sen de zinciri kurarak çalış.
Sıkça Sorulan Sorular
TUS'ta kardiyolojiden kaç soru çıkıyor?
Resmî kılavuz ders düzeyinde sayı vermez; kardiyoloji KTBT'deki Dâhiliye grubunun (35 soru) içindedir. Son 6 sınavın gözlemsel ortalaması erişkin kardiyoloji 3, pediatrik kardiyoloji 2-3'tür; toplamda 5-6 soru beklemek gerçekçidir.
Kardiyolojiye hangi dersten başlamalıyım?
Fizyolojiden. Kardiyak siklus, kalp sesleri, EKG mantığı ve otonom kontrolü oturmadan hipertansiyon, kalp yetmezliği ve aritmi sorularını çözemezsin.
AKS sorusunda ilk bakacağım şey ne olmalı?
EKG'de ST elevasyonu var mı? STEMI ise hedef acil reperfüzyon; değilse troponin ve risk skorlamasıyla NSTEMI/kararsız angina ayrımına git.
EKG'yi nasıl çalışmalıyım?
Her varyantı ezberleme. Ritim → ST-T değişikliği → aralık (PR/QT) sırasıyla okuyan bir kontrol listesi oluştur; klasik paterni "tek bulgu → tanı" olarak eşleştir.
Hipertansiyon sorularında neye dikkat etmeliyim?
Kılavuz güncellemesine. Diyabet+KBH'de ACEi/ARB, gebede labetalol/nifedipin/metildopa gibi eşlik eden duruma göre ilaç seçimi sorulur; eski bilgi yanlış şık işaretletir.
Dressler sendromu nedir, ne zaman akla gelmeli?
STEMI'nin 2-3. gününde ateş, göğüs ağrısı ve perikardiyal sürtünme sesi ile gelen geç perikardittir. İnfarktüs sonrası otoimmün/inflamatuvar yanıtla oluşur; klasik tedavide NSAİİ yer alır.
Bu makale TUSLA Akademi için hazırlanmıştır. Soru örnekleri TUSLA gerçek soru bankasından alınmıştır; kılavuz dağılım bilgileri güncel ÖSYM TUS kılavuzuna dayanır ve alt blok sayıları sınavdan sınava değişebilir.