TUSLA Akademi

Akut Koroner Sendrom Yaklaşımı: TUS Kardiyoloji Vaka Sorularında Hızlı Karar Verme

Akut Koroner Sendrom, TUS'ta hem kardiyoloji hem de dahiliye branşlarının en yüksek puan getiren konularından biridir. Bu rehber, EKG'den tedaviye kadar vaka sorularında hız kazandıracak algoritmik bi...

Bilgi14 dk18 Nisan 202618 Nisan 2026

Güven ve Bağlam

Admin · TUSLA Akademi · İçerik, güncel ESC AKS kılavuzları temel alınarak 2000 kelime bandında, vaka odaklı ve ritmik bir dille yeniden kurgulanmıştır. TUS'ta sıkça sorulan 'tuzak' noktalar (inferior MI-RV tutulumu, LBBB yönetimi) vurgulanmıştır. SEO uyumu için anahtar kelimeler doğal akış içerisinde yerleştirilmiştir.

Konu Merkezi

Bu yazı daha geniş bir içerik kümesinin parçası. Aynı konuya bağlı seçilmiş yazıları merkez sayfadan takip edebilirsiniz.

Konu Merkezi

TUS Kardiyoloji Çalışma Rehberi

EKG, ritim bozuklukları, akut koroner sendrom ve hipertansif acilleri TUS sınav mantığıyla bağlayan rehber. Yüksek getirili karar noktalarını tek merkezde toplayın.

Akut Koroner Sendrom Yaklaşımı: TUS Kardiyoloji Vaka Sorularında Hızlı Karar Verme

3 Dakikada Özet

Akut Koroner Sendrom, TUS'ta hem kardiyoloji hem de dahiliye branşlarının en yüksek puan getiren konularından biridir. Bu rehber, EKG'den tedaviye kadar vaka sorularında hız kazandıracak algoritmik bi...

STEMI tanısı EKG ile konur, troponin beklenmez.İnferior MI vakalarında sağ ventrikül tutulumunu (V4R) mutlaka kontrol edin.İlk 10 dakikada EKG, AKS yönetiminin temel taşıdır.Mekanik komplikasyonlar (üfürüm) genellikle 3-7. günlerde ortaya çıkar.

İçindekiler

Yazı içindeki ana bölümlere hızlıca geçmek için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

---

1. AKS Neden TUS Kardiyolojisinin Merkezindedir?

Bir vaka sorusu düşünün: 58 yaşında erkek, 45 dakikadır devam eden ezici göğüs ağrısı, sol kola yayılım, terleme. Acil serviste EKG çekiliyor.

Bu noktada her adayın aklından aynı soru geçer: "EKG'de ne var?"

Ama daha önemlisi şudur: EKG'ye bakmadan önce ne düşünüyorsunuz? Hangi tanıyı silerek hangisini merkezinize alıyorsunuz? Ve EKG'yi gördükten sonra hangi soruyu soruyorsunuz — "Ne kadar süre sonra troponin bakarım?" mı, yoksa "Reperfüzyon için kaç dakikam var?" mı?

İkinci soruyu soran aday, AKS'nin sadece bilgisine değil mantığına da sahiptir. Ve bu mantık, TUS'ta sadece AKS sorularında değil; komplikasyon soruları, ilaç kontrendikasyon soruları ve "ilk yapılacak işlem" soruları için de belirleyicidir.

AKS, TUS kardiyolojisinin merkezindedir çünkü hem teorik bilgiyi hem klinik karar vermeyi hem de zamana duyarlı tıbbi algoritmaları aynı anda ölçer. Bu rehber, bu üç boyutu birlikte ele almak için tasarlandı.

---

2. AKS Spektrumu: Patofizyolojiden Sınıflandırmaya

AKS, bir hastalık değil; koroner arter hastalığının akut prezentasyonlarını kapsayan bir spektrumdur. Bu spektrumdaki her tablonun farklı patofizyolojik alt yapısı, farklı EKG bulgusu ve farklı tedavi algoritması vardır.

Temel Patofizyoloji

Ortak başlangıç noktası: Aterosklerotik plağın yırtılması → Trombüs oluşumu.

STEMI vs. NSTEMI vs. Unstabil Anjina

ÖzellikSTEMINSTEMIUnstabil Anjina
EKGST elevasyonu veya yeni LBBBST depresyonu / T inversiyonu / normalNormal veya minimal değişim
TroponinYüksekYüksekNormal
PatofizyolojiTam oklüzyonParsiyel oklüzyonParsiyel oklüzyon / vazospazm
ReperfüzyonAcil (primer PKG / fibrinolitik)Risk bazlı (erken-geç invaziv)Medikal tedavi ± invaziv

Kritik ayrım: NSTEMI ile UA'yı birbirinden ayıran tek şey troponindir. Her ikisinde de EKG benzer görünebilir; ama troponin yükseldiyse miyosit hasarı gerçekleşmiştir — bu NSTEMI'dir.

---

3. Göğüs Ağrılı Hastada İlk 10 Dakika: EKG Her Şeydir

TUS'ta "göğüs ağrılı hastada ilk yapılacak işlem" sorusu geldiğinde cevap değişmez: 12 derivasyonlu EKG.

Bu cevabın istisnaları yoktur. Fizik muayene değil, troponin değil, anamnez değil — EKG.

Bunun nedeni şudur: STEMI tanısı klinik ve EKG ile konur. Troponin yükselme zamanı 2-4 saate kadar uzayabilir; bu süre boyunca tanıyı beklemek, reperfüzyon penceresini daraltır. Her dakika gecikme, miyosit kaybı demektir.

EKG'nin Normal Olması AKS'yi Dışlamaz

Bu, TUS'un sevdiği bir tuzaktır. "İlk EKG normal, hasta ağrısız" → Ne yaparsınız?

Cevap: Seri EKG ve 3-6 saat sonra tekrar troponin. Tek normal EKG AKS'yi dışlamamak için yeterlidir.

Özellikle şu hasta gruplarında atipik prezentasyon ve silik EKG değişiklikleri beklenmelidir:

---

4. EKG Bulguları: STEMI, NSTEMI ve Gizli Tablolar

STEMI EKG Bulguları — Kronolojik Sıra

SüreEKG Değişikliği
İlk dakikalarHiperakut (sivri, geniş tabanlı) T dalgaları
İlk saatlerST elevasyonu (konveks, "tombstone" görünümü)
6-24 saatPatolojik Q dalgası oluşumu
Günler-haftalarT inversiyonu
KalıcıQ dalgası (eski enfarktüs işareti)

Önemli: Hiperakut T dalgaları erken evre işaretidir ve ST elevasyonundan önce ortaya çıkar. Vaka metninde "sivri, yüksek T dalgaları" ifadesi varsa, bu STEMI'nin en erken elektriksel işaretçisidir.

NSTEMI/UA EKG Bulguları

Yeni LBBB: STEMI Gibi Yönet

Yeni gelişen sol dal bloğu (LBBB) ile gelen göğüs ağrısı vakası, EKG'de ST elevasyonu yoksa da STEMI gibi yönetilmelidir. Bu, TUS'ta sıklıkla sorulur.

Eski kayıtlarda LBBB varsa veya LBBB'nin yeni olup olmadığı bilinmiyorsa; Sgarbossa kriterleri kullanılabilir:

Wellens Sendromu: Gözden Kaçırma

Wellens sendromu, ağrısız dönemde çekilen EKG'de derin T inversiyonu veya bifazik T dalgasıyla karakterizedir. LAD'nin proksimal kritik darlığına işaret eder. Hasta asemptomatik olabilir ama yüksek risk taşır.

---

5. Lokalizasyon: Hangi Derivasyon, Hangi Arter?

EKG'deki ST elevasyonu lokalizasyonu, hangi arterin etkilendiğini ve hangi komplikasyonların bekleneceğini doğrudan söyler. Bu tablo TUS'ta hem tanı hem komplikasyon sorularında kullanılır.

DerivasyonlarLokalizasyonEtkilenen ArterBeklenen Komplikasyon
V1-V4AnteriorLAD (sol ön inen)AV blok, VT/VF, kalp yetmezliği
I, aVL, V5-V6LateralLCX (sol sirkümfleks)
II, III, aVFİnferiorRCA (sağ koroner)Sağ ventrikül MI, AV blok (genellikle geçici)
V7-V9 (arka derivasyon)PosteriorRCA veya LCXV1-V3'te resiprokal ST depresyonu
V3R-V4RSağ ventrikülRCA proksimalSağ ventrikül yetmezliği

Posterior MI: Gözden Kaçan STEMI

Posterior MI, standart 12 derivasyonlu EKG'de doğrudan ST elevasyonu göstermez. Bunun yerine V1-V3'te ST depresyonu ve yüksek R dalgası görülür — bu "ayna görüntüsü" bulgusudur.

Tanıyı doğrulamak için: V7-V9 derivasyonları çekilir. ST elevasyonu → Posterior STEMI.

Sınav şifresi: "V1-V3'te ST depresyonu + inferior MI bulgusu" → Arka derivasyonları iste.

Sağ Ventrikül MI: Nitrat Kontrendike

İnferior MI'da sağ ventrikül tutulumu %30-50 oranında eşlik eder. Bu tablo TUS'ta özellikle "hangisi verilmez?" soruları için kritiktir.

Sağ ventrikül MI'da preload bağımlıdır; nitrat verilmesi veosasındaki venodilatasyon ciddi hipotansiyona yol açar.

Tanı: V4R derivasyonunda ST elevasyonu ≥ 1 mm

Tedavi: Agresif IV sıvı resüsitasyonu, nitrat ve diüretikten kaçın

---

6. Kardiyak Biyobelirteçler: Troponin Zamanlaması ve Tuzakları

Troponin Yükselme Zamanlaması

BiyobelirteçYükselme BaşlangıcıZirveNormalleşme
Troponin I / T (hs)2–4 saat12–24 saat7–14 gün
CK-MB3–8 saat10–24 saat48–72 saat
Miyoglobin1–2 saat (en erken)6–9 saat12–24 saat

TUS'ta önemli: Semptom başlangıcından 2-4 saat içinde başvuran hastada troponin negatif olabilir. Bu AKS'yi dışlamaz. Yönetim: 3-6 saat sonra seri troponin + seri EKG.

Yüksek duyarlıklı troponin (hs-troponin) bu pencereyi daraltır; 0/1 saat veya 0/2 saat protokolleri kullanılabilir.

CK-MB'nin Hâlâ Önemi Var

Troponin, miyosit hasarının genel göstergesidir. CK-MB ise re-enfarktüs tanısında değerini korur. Troponin uzun süre yüksek kalır (7-14 gün); bu nedenle yeni bir enfarktüs sinyalini troponinle yakalamak güçleşir. CK-MB'nin normale dönmesi ve yeniden yükselmesi, re-enfarktüsü işaret eder.

Troponin Yalancı Pozitiflik Nedenleri

TUS'ta ayırıcı tanı soruları için:

DurumMekanizma
Kronik böbrek yetmezliğiBazal troponin yüksek (atılım azalmış)
Pulmoner emboliSağ ventrikül gerilimi → Troponin sızıntısı
MiyokarditDirekt miyosit hasarı
Kalp yetmezliği (akut)Subendokardiyal iskemi
Kardiyoversiyon / defibrilasyonElektrik hasarı
RhabdomiyolizYüksek CK, troponin genellikle minimal

Delta troponin konsepti: Kronik böbrek yetmezliğinde bazal troponin zaten yüksek olabilir. Tanısal olan, ölçümler arası değişimdir (delta) — 3 saatte %20 veya mutlak eşik artışı. Tek değeri yorumlamak yanıltıcı olabilir.

---

7. STEMI Tedavi Algoritması: Zamana Karşı Yarış

STEMI'de temel ilke: "Zaman = Miyokard." Oklude arterin açılması ne kadar hızlı olursa, kurtarılan miyosit sayısı o kadar fazladır.

Reperfüzyon Stratejisi

Primer PKG (Perkütan Koroner Girişim):

Fibrinolitik Tedavi:

Fibrinolitik Kontrendikasyonlar (TUS Sıkça Sorar)

Mutlak kontrendikasyonlar:

Göreli kontrendikasyonlar:

STEMI'de Başlangıç Medikal Tedavi — MONAB

Baş HarfİlaçNot
MMorfinAğrı kontrolü; dikkat: hipotansiyon riski
OOksijenSaturasyon < %90 ise ver; rutin önerilmiyor
NNitratHipotansiyon, sağ ventrikül MI ve sildenafil kullanımında KONTRENDİKE
AAspirin300 mg yükleme, çiğnenerek
BBeta blokerStabil hastada; AV blok, bronkospazm, akut KY'de dikkat

---

8. NSTEMI ve Unstabil Anjina Yönetimi

NSTEMI ve UA'da acil PKG her zaman gerekli değildir. Tedavi, risk sınıflamasına göre şekillendirilir.

Risk Sınıflaması: GRACE Skoru

GRACE (Global Registry of Acute Coronary Events) skoru; yaş, kalp hızı, sistolik KB, kreatinin, kalp yetmezliği varlığı, kardiyak arrest, ST değişimi ve troponin yüksekliğini değerlendirir.

RiskGRACE SkoruStrateji
Düşük< 109İlk 72 saat içinde invaziv
Orta109–140İlk 24–72 saat
Yüksek> 140İlk 2 saatte invaziv (acil)

NSTEMI'de Acil PKG Endikasyonları (Çok Yüksek Risk)

DAPT (İkili Antiplatelet Tedavi)

Her AKS vakasında aspirin + ikinci bir antiplatelet (klopidogrel, tikagrelor veya prasugrel) başlanır. DAPT'ın süresi, stent tipi ve kanama riskine göre belirlenir.

TUS tuzağı: Prasugrel, önceki inme/TIA öyküsü olan hastalarda kontrendikedir. Bu birlikteliği vaka metninde gördüğünüzde klopidogrel veya tikagrelore geçin.

---

9. İlaç Seçimi ve Kontrendikasyonlar: En Çok Puan Kaybedilen Alan

TUS kardiyoloji sorularında en çok "tedavi kontrendikasyonu" ve "hangisi verilmez?" soruları öne çıkar. Aşağıdaki tablo bu soruların büyük çoğunluğunu karşılar.

AKS'de Kaçınılacak Durumlar

DurumKontrendike İlaç/GirişimNeden
Sağ ventrikül MINitrat, diüretik, morfinPreload bağımlı, venodilatasyon hipotansiyon yaratır
HipotansiyonNitrat, beta bloker (başlangıç)Hemodinamik kötüleşme
Bronkospazm / KOAHBetabloker (nonselektif)Bronkokonstriksiyon
AV blok (2-3. derece)Beta bloker, non-DHP kalsiyum kanal blokeriİleti daha da bozulur
Sildenafil/vardenafil kullanımıNitratCiddi hipotansiyon (sinerji)
Önceki inme/TIAPrasugrelKontrendikasyon (kılavuz)
Aktif kanamaFibrinolitik, antikoagülanKanama riski

Morfin Tartışması

Morfin, geleneksel olarak AKS'de ağrı kontrolü için önerilmiştir. Ancak güncel veriler, morfinin tikagrelor absorbsiyonunu geciktirebileceğini göstermektedir. TUS soruları henüz bu tartışmayı tam yansıtmıyor olsa da "morfin verilmez" seçeneği sağ ventrikül MI veya hipotansiyon bağlamında çıkıyorsa doğrudur.

---

10. AKS Komplikasyonları: Zamanlama ve Tanı Şifreleri

AKS komplikasyonları, hem komplikasyonun kendisi hem de zamanlaması açısından TUS'ta sistematik biçimde sorulur. Doğru komplikasyonu doğru zaman dilimiyle eşleştirmek, soruyu büyük oranda çözer.

Komplikasyon Zamanlaması

Zaman DilimiKomplikasyon
İlk 24 saatVentriküler fibrilasyon / VT (en sık erken ölüm nedeni)
1-3 günErken perikarditis (enfarktüs perikarditisi)
3-5 günSerbest duvar rüptürü → Kardiyak tamponad
3-7 günPapiller kas rüptürü → Akut mitral yetmezlik
3-7 günVentriküler septal rüptür → Yeni VSD
2-6 haftaDressler sendromu (geç perikardit)
Haftalar-aylarSol ventrikül anevrizması

Komplikasyon Tanı Şifreleri

"Yeni gelişen holosistolik üfürüm" + AKS sonrası kötüleşme:

→ Papiller kas rüptürü (mitral yetmezlik) veya Ventriküler septal rüptür

Ayrımı yapmak için:

"AKS sonrası 3-5. günde ani hemodinamik çöküş":

→ Serbest duvar rüptürü → Kardiyak tamponad → Beck triadı (hipotansiyon + JVD + sessiz kalp sesleri)

"AKS'den 2-6 hafta sonra ateş + plöritik göğüs ağrısı + perikardiyal sürtünme sesi":

→ Dressler sendromu (otoimmün perikardit) → Tedavi: Aspirin / NSAI

"EKG'de ST elevasyonu + konkav görünüm + tüm derivasyonlarda yaygın değişim":

→ Perikarditis (AKS'den ayır: perikarditte yaygın, konkav; STEMI'de bölgesel, konveks)

LV Anevrizması

Anterior MI sonrası sol ventrikül anevrizması gelişebilir. EKG'de kalıcı ST elevasyonu (reperfüzyon sonrasında bile devam eden) bu tabloyu düşündürmelidir.

---

11. Vaka Analizi: Sınav Tuzaklarını Tanımak

TUS vaka soruları belirli kalıplar üzerine kuruludur. Bu kalıpları önceden tanıyan aday, çeldiricileri daha hızlı eleyebilir.

Tuzak 1: "Inferior MI + hipotansiyon = sıvı ver, nitrat verme"

Inferior MI vakasında hipotansiyon görülünce "kalp yetmezliği" düşünüp diüretik veya nitrat vermek, sağ ventrikül tutulumu varsa ölümcül olabilir. Doğru adım: V4R çek, sağ ventrikül MI varsa IV sıvı.

Tuzak 2: "Negatif troponin = AKS yok"

İlk troponin negatifse, başvuru zamanı kritiktir. Semptom başlangıcından 4 saatten erken başvuruda troponin henüz yükselmemiş olabilir. Seri ölçüm gereklidir.

Tuzak 3: "Yeni LBBB = sadece iletim sorunu"

Yeni LBBB + göğüs ağrısı → STEMI gibi yönet. Bu kombinasyonu gören adayın reperfüzyon kararı vermesi beklenir, "EKG'de ST elevasyonu yok, bekleyelim" değil.

Tuzak 4: "Normal EKG = normal hasta"

Posterior MI ve sağ ventrikül MI, standart EKG'de belirgin bulgu vermeyebilir. İnferior MI bulgularında ek derivasyonlar istemek, bu tuzaktan kurtarır.

Tuzak 5: "Prasugrel her AKS'de kullanılır"

Önceki inme/TIA öyküsü olan hastalarda prasugrel kontrendikedir. Vaka metninde bu öykü verildiyse, antiplatelet seçimi değişmelidir.

Tuzak 6: "Dressler sendromu = enfarktüs perikarditisi"

Bunlar farklı tablolardır. Erken perikarditis (1-3 gün), direkt inflamatuvar cevaptır. Dressler sendromu (2-6 hafta) otoimmün bir geç cevaptır. Tedavileri benzer (aspirin) ama zamanlama soruları için ayrımın bilinmesi gerekir.

---

12. Sınav Öncesi Master Checklist

AKS Spektrumu

EKG Lokalizasyon

Reperfüzyon

Komplikasyon Zamanlaması

Kontrendikasyonlar (Sık Soru)

---

Akut koroner sendromu EKG bulguları ve kapak hastalıkları ile birlikte çalışmak için TUS Kardiyoloji: Kapak Hastalıklarında Ayırıcı Tanı Rehberi ve TUS Kardiyoloji Çalışma Rehberi içeriklerimize göz atabilirsiniz.

---

> 💡 TUS kardiyoloji sorularında AKS vakalarını gerçek EKG görüntüleri ve interaktif vaka analizleriyle çalışmak için TUSLA Akademi platformunu ziyaret edin.

---

Sıkça Sorulan Sorular

STEMI'de troponin sonucunu beklemek gerekiyor mu?

Hayır. STEMI tanısı klinik ve EKG ile konur. Troponin reperfüzyon kararını bekletmez; sonuçlar daha sonra takip için kullanılır. "Troponin gelmeden işlem yapılmaz" seçeneği her zaman yanlıştır.

Yeni LBBB ile STEMI ayrımı nasıl yapılır?

Ayrım yapılması gerekmeyebilir. Göğüs ağrısı + yeni LBBB kombinasyonu, STEMI gibi yönetilir. Sgarbossa kriterleri ek bilgi verebilir ama klinik tablo belirleyicidir.

İnferior MI'da sağ ventrikül tutulumu nasıl anlaşılır?

V4R derivasyonunda ≥ 1 mm ST elevasyonu tanıya götürür. İnferior MI vakalarında rutin olarak sağ taraf derivasyonları çekilmelidir. Klinikteki ipucu: Hipotansiyon + JVD + temiz akciğer alanları.

Dressler sendromu ile erken perikarditisi ayıran nedir?

Başlangıç zamanı. Erken perikardit (1-3 gün sonra) direkt inflamatuvar cevaptır. Dressler sendromu (2-6 hafta sonra) otoimmün mekanizmayla gelişir, bazen ateş ve plöreziye eşlik eder. Her ikisi de aspirin ile tedavi edilir.

AKS'de beta bloker her zaman verilmeli mi?

Hayır. Akut kalp yetmezliği, AV blok (2-3. derece), ciddi bronkospazm ve hipotansiyon varlığında başlangıçta verilmez. Hemodinamik stabilitenin sağlanması ve bu durumların dışlanması sonrasında uygulanır.

---

Bu makale TUSLA Akademi eğitim içerik ekibi tarafından, TUS adaylarına akut koroner sendrom tanı ve yönetim algoritmalarını vaka odaklı biçimde sunmak amacıyla hazırlanmıştır.

TUS Hazırlık

TUS Hazırlık Sürecinde Fizyoloji

---

İlgili Konular

Sık Sorulan Sorular

TUS vaka sorularında 'ST elevasyonu' dışında miyokard enfarktüsünü düşündüren EKG bulguları nelerdir?

Yeni gelişen sol dal bloğu (LBBB), derin ST depresyonu ve yaygın T dalgası inversiyonu, özellikle tipik göğüs ağrısı ile birlikte ciddi iskemi düşündürmelidir.

AKS yönetiminde hangi durumlarda beta-bloker kullanımı kontrendikedir?

Akut kalp yetmezliği bulguları, kardiyojenik şok riski, ikinci veya üçüncü derece AV blok ve aktif astım atakları beta-bloker kullanımında dikkatli olunması gereken durumlardır.

Troponin düzeyi ne zaman zirve yapar ve TUS sorularında bu zamanlama nasıl kullanılır?

Troponin genellikle 12-24 saatte pik yapar. Sınavlarda bu bilgi, enfarktüsün zamanlamasını tahmin etmek veya reperfüzyon sonrası 'wash-out' fenomenini sorgulamak için kullanılır.

STEMI tedavisinde fibrinolitik tedavi ile primer perkütan koroner girişim (PKG) arasındaki karar süreci nasıl yönetilir?

Primer PKG altın standarttır. Eğer hasta 120 dakika içerisinde PKG merkezine ulaştırılamıyorsa, kontrendikasyon yoksa fibrinolitik tedaviye geçilmelidir.

Bu Yazıdan Sonra

Okumayı bitirdikten sonra seni bir sonraki mantıklı adıma taşıyan seçilmiş bağlantılar.

Benzer Yazılar

Aynı konu kümesinde ilerlemek için seçilmiş ilgili Akademi yazıları.